Kolophon Terazi Ağırlıkları Işığında Kentin Arkeolomüzikoloji Açısından İrdelenmesi Terazi Ağırlıkları Işığında Kentin Arkeolomüzikoloji Açısından İrdelenmesi

Elçin DOĞAN GÜRBÜZER

Özet


Kolophon Antik Kenti bugün İzmir ili Menderes ilçesi Değirmendere mahallesi sınırları içerisinde bulunmakla birlikte antik dönemde on iki İon kentinden bir tanesi idi. Kent, at yetiştiriciliği, zenginliği ve colophonium ismi verilen çam reçinesi ihracatı ile ün yapmıştı. Ayrıca antik kaynaklar ve arkeolojik buluntular kentin müzik alanındaki önemini de ortaya koymaktadır. Çalışmanın konusu olan Değirmendere buluntusu terazi ağırlıkları da kentin sembolünü ve müzik açısından önemini göstermektedir. Toplam yedi adet ağırlığın üzerinde kaplumbağa kabuğu lyrası betimi yer alır. Böylece kentin parasemonunun lyra olduğu anlaşılmaktadır. Kolophon sikkelerinde ise parasemon olarak lyra yerine kitharagörülür. Klaros kutsal alanından ele geçen diğer buluntular figürin ve lyra parçaları da kentin müzikle ilişkili buluntuları arasında yer alır. Ayrıca antik yazarların kentin müzisyen ve ozanlarıyla ilişkili çokça bilgi verdiği görülmektedir. Kolophon tarihindeki bir başka önemli bulgu kentin çam ormanlarından elde edilen reçine diğer bir ismiyle colophoniumüretimidir. Colophonium’un telli çalgılarda günümüzde de kullanılıyor olması bu iki olgu arasındaki ilişkiyi göstermesi açısından dikkate değerdir. Kentin özünde aynı ancak işlev ve kullanımda farklı iki parasemonlyra ve kithara, gündelik ve dinsel alanlardaki ayrı kullanımlara işaret etmektedir. Antik dönemin en karmaşık müzik aleti olan kithara tanrı Apollon’un simgesi olarak Klaros’un, lyra ise müzik eğitimin ve günlük hayatta kullanılan müziğin simgesi olarak Kolophon’un simgesel karşılıklarıdır. Her iki durumda da telli çalgı aletlerinin kent tarihinde çok yüksek bir değere sahip olduğu anlaşılmaktadır.


Anahtar Kelimeler


Telli çalgılar, antik müzik aletleri, lyra, kithara, Kolophon

Tam Metin:

PDF

Referanslar


KAYNAKÇA

AKAR-TANRIVER, D.S. 2009.

“Apollon Klarios Kültü, Kehanet Pratikleri ve Adaklar” (Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klasik Arkeoloji ABD Yayımlanmamış Doktora Tezi), İzmir.

BARCLAY, V.H. 1964.

British Museum Catalogue of the Greek Coins of Ionia. A Catalogue of the Greek Coins in the British Museum, Bologna.

BARKER, A. (ed.) 1989.

Greek Musical Writings. Volume 1, The Musician and his Art, Cambridge.

BÉLİS, A. 1995.

“Cithares, citharistes, citharôdes en Grèce”, Comptes rendus de l’Académie des Inscriptions et Belles-Lettres 4: 1025-1065.

BİLGİÇ, E. 2014.

“Epigrafik Veriler Işığında Antikçağ Anadolusu’nda Eğitim” Cedrus, 2, 323-338.

BURNEY, C. 1782.

A General History of Music from the Earliest Ages to the Present Period. London.

Çelgin, G. 1990.

Eski Yunan Edebiyatı, İstanbul.

ÇELİK, S. 2008.

“Apollon ve Müzik” (Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klasik Arkeoloji ABD Yayımlanmamış Doktora Tezi), İzmir.

DEWAİLLY, M. 2000.

“Les statuettes en terre cuite du sanctuaire d’Apollon à Claros: Production et consommation ( fin VIème -fin Vème siècle)” Die Ägäis und das westliche Mittelmeer . Beziehungen und Wechselwirkungen 8.bis 5. Jh. v. Chr., Wien, 24. bis 27. März 1999, (ed. F. Krinzinger), Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften: 343-347.

DEWAİLLY, M. 2001.

“Le sanctuaire d'Apollon à Claros: Place et fonction des dieux d'après leurs images”, MEFRA, 113-1: 365–382.

DOĞAN- GÜRBÜZER, E. 2012.

“Klaros Lyralı Apollon Figürinleri Üzerine Bir Tipoloji”, Arkeoloji Dergisi, 17: 73-80.

DOĞAN-GÜRBÜZER, E. 2016.

“Terracotta Figurines with Stringed Instruments from Claros” Musicians in Coroplastic Art. Iconography, Ritual Context and Functions. (Ed. A. Belia, C. Marconi) Roma: 73-83.

ERCOLES, M. 2014.

“Dressing the Citharode: a chapter in Greek musical and cultic imagery” Greek and Roman Textiles and Dress: An Interdisciplinary Anthology (ed. M. Harlow, M.L. Nosch ) Oxford: 95-110

FLASHAR, M. 1992.

Apollon Kitharodos. Statuarische Typen des musischen Apollon, Köln.

FLASHAR, M. 1998-99.

“Die Bedeutung der kaiserzeitlichen Munzpragung von Kolophon für die Kultbildgruppe von Klaros [Klaros- Studien II]”, Boreas, 21-22: 227-239.

FRANKLİN, J.C. 2008.

“‘A Feast of Music’: The Greco-Lydian Musical Movement on the Assyrian Periphery.” Anatolian Inter- faces: Hittites, Greeks, and Their Neighbors. Proceedings of an International Conference on Cross-Cultural Interaction September 17–19, 2004, Emory University, Atlanta, GA, (ed. B.J. Collins, M.R. Bachvarova, I.C. Rutherford) Oxford: 191–201.

RATTÉ, C., ROJAS, F., COMMİTO A. (2020)

“New Research at Notion,” Zwischen Bruch und Kontinuität. Architektur in Kleinasien am Übergang vom Hellenismus zur römischen Kaiserzeit (ed. U. Quatember, U. Lohner-Urban) Byzas 25: İstanbul

GASSNER,V., MUSS,U., GRAMMER, B., GRETSCHER, M., MARİAUD, O. 2017.

“The Urban Organization of Kolophon and Its Necropoleis: The Results of the 2011–2014 Surveys”, Hesperia: The Journal of the American School of Classical Studies at Athens 86,1

: 43-81.

GRAMMER, B., DRAGANİTS, E., GRETSCHER, M., MUSS, U. 2017.

“LİDAR‐guided Archaeological Survey of a Mediterranean Landscape: Lessons from the Ancient Greek Polis of Kolophon (Ionia, Western Anatolia). Archaeol. Prospect. 24: 311– 333.

GROVE, George, Sir, 1879

Dictionary of Music and Musicians, Volume 1, book: London.

GOLDMAN, H. 1922.

Excavation Notebook Colophon.

HALDENE, J.A. 1966.

“Musical Instruments in Greek Worship”, Greece & Rome 13: 98-107.

HİCKMANN,H. 1949.

Catalogue général des antiquités égyptiennes du Musée da Caire. Le Caire.

HOLLAND, L. B. 1944.

"Colophon", Hesperia 13: 91–172.

HOLZMAN, S. 2016.

Tortoise-Shell Lyres from Phrygian Gordion. American Journal of Archaeology 120,4: 537-564.

KİNNS, P. 1980.

“Studies in the coinage of Ionia : Erythrae, Teos, Lebedus, Colophon, 400-30 B.C.” (Cambridge Üniversitesi Yayımlanmamış doktora tezi)

LANDELS, J.G. 1999.

Music in Ancient Greece and Rome London.

LAWERGREN, B. 1985.

“A Lyre Common to Etruia, Greece and Anatolia: The Cylinder Kithara”, Acta Musicologica 57-1: 25-33.

LAWERGREN, B. 2004.

“Eski Anadolu‟da telli çalgılar”: I. Uluslararası Tarihte Anadolu Müziği ve Çalgıları Sempozyumu. Ankara: 16-26.

LAWERGREN, B. 2007.

"Etruscan musical instruments and their wider context in Greece and Italy," Etruscan Studies10: 119-138.

MAAS, M., SNYDER, J. M. 1989.

Stringed Instruments of Ancient Greece, London.

MALAY, H. 1992.

Hellenistik Devirde Pergamon ve Aristonikos Ayaklanması, İzmir.

MERİTT, B.D. 1935.

“Inscriptions of Colophon”, American Journal of Philology 56/4: 358-397.

MİLNE, J.G. 1941.

Colophon and its Coinage, New York

MUSS, U. 2019.

“The Topography of Early Colophon and Halil Ağa Hill”, Colofone, città della Ionia. Nuovi studi e ricerche. Atti del convegno di Salerno, 20 aprile 2017, (ed. L. Vecchio ) Salerno: 93-120,

NORDQUİST, G. 1922.

“Instrumental Music Representations of Greek Cult” Kernos Supp. I, The Iconography of Greek Cult in the Archaic and Classical Periods, Proceedings of the First International Seminar on Ancient Greek Cult, orginised by the Swedish Institure at Athens and European Cultural Centre of Delphi (Delphi, 16-18 November 1990) (Robin Hägg ed.): 144- 168.

OZANNE, A. FURNESS, GOLDMAN, H. 1959.

“Excavations at Gozlu Kale, Tarsus. Vol. II. From the Neolithic through the Bronze Age”, Journal of Hellenic Studies 79: 212-214.

ÖNOL, İ. 2009.

“2001-2007 Yılları Arasında Klaros Kazılarında Ele Geçen Sikkeler” (Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klasik Arkeoloji ABD Basılmamış Yüksek Lisans Tezi) İzmir.

ÖZGAN, C., ÖZGEN, H. M., EREN, K., POLAT, A., ÇINAR, Ö. 2012.

“Kolophon Antik Kenti 2010 Yılı Yüzey Araştırmaları”, Araştırma Sonuçları Toplantısı 29/1, 263- 283.

ÖZGAN, C., ÖZGEN, M., EREN, K. POLAT, E., AYKANAT, A. A. 2013.

“Kolophon Antik Kenti 2011 Yılı Yüzey Araştırmaları”, Araştırma Sonuçları Toplantısı 30/1: 196 – 199.

PENELLA, R. 2007.

Man and the Word: The Orations of Himerius. California.

RENFREW, C., MOUNTIJOY, P.A, MACFARLANE, C. 1985.

The Archaeology of Cult. The Sanctuary at Phylakopi, London.

RUBİNSTEİN, L., GREAVES, A. M. 2014.

“Ionia”, An Inventory of Archaic and Classical Poleis, (eds. M. H. Hansen, T. H. Nielsen) Oxford.

ROUSSET, D. 2018.

“Eski Kolophon ve Deniz Üzerindeki Kolophon’un Klasik ve Hellenistik Dönem Tarihi ve Kurumları”, Prof. Dr. Nuran Şahin’e Armağan Kitabı Epiphaneia. A Festschrift for Prof. Dr. Nuran Şahin from her Colleagues, Friends and Former Students (eds. O. Zunal, Y. Polat, H. Cevizoğlu, G. Gürtekin-Demir, G. Polat, G. Günata, E. Doğan-Gürbüzer, C. Pişkin-Ayvazoğlu) İzmir: 315-329.

ŞAHİN, N. 1996.

“Beyaz Lekythos'lar Işığında Atina'da Ölü Kültü ve Ölüm İkonografisi”, Arkeoloji Dergisi 4: 143-167.

ŞAHİN, N. 1998.

Klaros. Apollon Klarios Bilicilik Merkezi, İstanbul.

ŞAHİN, N. 1999.

“Yeni Buluntular Işığında Lyra’lı Apollon Klarios İkonografisi”, Zafer Taşlıklıoğlu Armağanı Cilt 1. Anatolian & Thracian Studies In Honour of Zafer Taşlıklıoğlu Volume 1. (eds. A. V. Çelgin, G. Çelgin, N. Başgelen) İstanbul: 200-212.

ŞAHİN, M. 2000.

Miletupolis Kökenli Mezar Stelleri ve Adak Kabartmaları, Ankara.

ŞAHİN, N., TANRIVER, C., AKAR -TANRIVER, D.S., TAŞTEMUR, E. ÖNOL, İ., DOĞAN, E., ÜRKMEZ, Ö. 2008

“Klaros 2006” 29. Kazı Sonuçları Toplantısı, Ankara: 427 – 448.

ŞAHİN, N., 2008.

“Notion, Klaros, Kolophon Üçgeninde Myken Sorunu”, Patronvs. Coşkun Özgünel’e 65. Yaş Armağanı, İstanbul: 329-335.

ŞAHİN, N., DEBORD, P. 2011.

“Découvertes récentes et installation du culte d’Apollon Pythien à Claros”. Pallas, 87: 169-204.

ŞAHİN, N. 2013.

Antik Dönemde Anadolu’da Kadın. İzmir

ŞAHİN, N. 2016.

“Étude iconographique des monnaies autonomes frappées par Colophon-sur-Mer : nouveaux acquis”, Anatolia Antiqua XXIV: 147-162.

ŞAHİN, N., ZUNAL, O., GÜNATA G., & DOĞAN GÜRBÜZER, E., 2017.

“Klaros 2016” 39. Kazı Sonuçları Toplantısı, 421-438.

TEKİN, O. 2015.

Ege Dünyasında Terazi Ağırlıkları. Klasik ve Hellenistik Dönemler. İstanbul

TEKİN, O.(a) 2016.

“Balance Weights in the Collection of the Anatolian Civilizations Museum in Ankara”, Anatolia Antiqua, XXIV: 211-222.

TEKİN, O. (b). 2016.

“Eskiçağ Anadolu Kent-Devletlerinde Terazi Ağırlıkları”, Toplumsal Tarih 267: 30-34.

WEGNER, M. 1949.

Das Musikleben der Griechen, Berlin.

WEST, M.L. 1992.

Ancient Greek Music. Oxford.




DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaar2020.27.010

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.