KIZKALE YERLEŞMESİ VE NEKROPOLÜ (NAHÇIVAN, AZERBAYCAN)

Veli BAHŞELİYEV

Özet


Araştırmalar gösteriyor ki, Güney Kafkasya ve Doğu Anadolu’nun Orta Tunç Çağı kültürlerinin belli özellikleri  ile farklılaşmasına rağmen onlar arasında çok sayıda benzerlikler de bulunmaktadır. Orta Tunç Çağı’nda Güney Kafkasya’nın bir kısmında siyah açkılı seramiklerle karakterize edilen kültür yayılmış, ama Kafkasya’nın güney bölgeleri için ise boyalı seramikler karakteristik olmuştur. OrtaTunç Çağı’nın bu boyalı seramiği Güney Kafkasya’nın dışında Kuzeybatı İran (İran Azerbaycanı) ve Doğu Anadolu’da da yayılmıştır. Orta Tunç Çağı’nın boyalı çanak çömlek kültürünü kökeni tartışmalara neden olmuş, farklılaşan lokal özellikler farklı isimlerletanıtılmıştır. Genellikle kazılar sırasında Doğu Anadolu, Kuzeybatı İran ve Güney Kafkasya’da Orta Tunç Çağı’nın boyalı çanak çömlek kültürüne (İÖ.2400-1500) ilişkin yerleşmeler az sayıda ortaya çıkarılmıştır. Doğu Anadolu’da, Gürcistan’da, Ermenistan’da, Azerbaycan’da ise Nahçıvan’ın dışında bu kültürle ilişkili kültür tabakası içeren yerleşme ortaya çıkarılmamıştır. Orta Tunç Çağı’naait Bezekli, Kazançıkale, Kurtdağ, Göynükkale ve diğerlerinin araştırılması sırasında savunma duvarları ortaya çıkarılmıştır. Öte yandan, bu kalelerin savunma açısından önemli mevkide   yer alması Orta Tunç Çağı’nda Nahçıvan’da yerleşen kabilelerin savunmaya ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. Zaten bu dönemde kaleler ve   kale türü yerleşmeler çok yaygın olmuştur. Nehir kıyısında yer alan Kültepe II        ve Kızkale’nin kazıları kolaylıkla savunula bilen alanlarda takviyeye ihtıyac olduğunu göstermektedir. Bizim yaptığımız araştırmalara kadar kale türü yerleşmeler geniş kazı yapılarak öğrenilmemiştir. Bu açıdan Kızkale’de yapılan araştırmalar önem taşımaktadır. Kültepe I ve Kültepe II’nin önceki stratigrafik kazılarından sonra Kızkale Orta Tunç Çağı’nın belirgin tabakalanmaya sahip önemli yerleşmelerinden biridir. Kızkale’de yapılan araştırmalar sitadel, höyük ve nekropolün bir arada bulunduğunu göstermektedir ki, bu da Orta Tunç Çağı boyalı çanak çömlek kültürünün genel şekilde ele alınıb öğrenilmesine olanak sağlamaktadır.


Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaar.2019.25.003

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.