FİLOLOJİ VE ARKEOLOJİ ARASINDA ETNİK BİR KAVRAM OLARAK HIİNT-AVRUPA OLGUSU

Belgin AKSOY

Özet


Bu çalışmada Hint-Avrupa topluluklarının kökeni hakkında ileri sürülen temel tezlerin değerlendirilmesi
amaçlanmıştır. Bu çalışmalar Avrupa kültürel kimliğin tarihsel gelişimine paralel olarak, ideolojik söylemlere
kimi zaman gerekçeler getirdiği gibi, kimi zaman da onlar tarafından yönlendirilmiştir. 20. yy’ın ikinci yarısından
itibaren filolojide ve arkeolojideki somut verilerin değerlendirilmesi ile birlikte ideolojik yüklerden arınmış bir
düzlemde tartışmalar devam etmektedir. Halen iki temel tez, tartışmaların odağında bulunmaktadır. Bunlardan biri
Karadeniz’in kuzeyi ile Volga arasındaki bölgeyi, diğeri ise Anadolu’yu Hint-Avrupa köken bölgesi olarak ileri sürer.
Volga ve Karadeniz arasındaki step bölgesinde yaşamış olan göçebelerin Proto-Hint-Avrupalılar olduğu yönündeki
tez, başlangıçta arkeolojik verilerle gerekçelendirilmiş, daha sonraları ise filolojik veriler ile desteklenmiştir. Buna
ek olarak son yıllarda yaygınlaşan genetik araştırmaları da bu tezi destekler nitelikte sonuçlar vermektedir. Buna
rağmen Anadolu’yu köken bölgesi olarak tanımlayan diğer tez, önemli eleştirileri ortaya koymaktadır. Bunun
bir nedeni Hint-Avrupa dillerinin en erken izlerinden birisinin Anadolu’da olması, diğer nedeni ise özellikle
pastoral göçebeliğin Ortadoğu’daki geçmişidir. Her iki köken bölgesi tezinin sınanması noktasında Karadeniz
Bölgesi anahtar bir konuma sahiptir, ancak Karadeniz’in Anadolu kıyıları bu tartışmaya veriler sunacak kadar iyi
araştırılmış değildir.


Anahtar Kelimeler


Hint-Avrupa, Avrupa Prehistoryası, Pastoral Göçebelik, Tunç Çağı, Kurgan Kültürü, Tarihsel Dilbilim

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaar.2018.23.007

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.