BACTRİA MARGİANA KÜLTÜREL KOMPLEKSİ İÇİNDE ANIT MEZARLARI: KUZEYDOĞU İRAN’DA BİR ÇALIŞMA

Farshid IRAVANI GHADIM, Hamed TAHMASEBI ZAVE

Özet


MÖ 2300-1500 yıllarına tarihlenen Bactria Margiana Arkeoloji Kompleksi (BMAC) günümüzde Kuzeydoğu İran,
Güney Türkmenistan, Kuzey Afganistan ve Tacikistan ile Özbekistan’ın bir bölümünü kapsayan geniş bir alanda
maddi ve manevi yeniliklerle gelişti.
Mezar gelenekleri, geçmiş toplumların maddi olmayan yönlerini anlamayı sağlayabilir. Bu bağlamda, Kuzeydoğu
İran’daki Bactria Margiana kültürünün yükselişinin, Anıt Mezar olarak bilinen yeni bir mezar türünün ortaya çıkışı
ile eşzamanlı olduğu görülmektedir. Bu terim, insan kalıntıları bulunmayan ve sadece merasimi onurlandıran ritüel
bağlamda bırakılan bir grup mezar hediyesi içeren bir dizi mezar için geçerlidir.
Yeni mezar uygulaması BMAC nüfuslarının inanç ve ritüel sistemlerini yeniden yapılandırmada birincil önem
taşıdıklarından, bu yazı, bu grupların inanç sistemine ışık tutabilecek bir girişim olan Kuzeydoğu İran’da yeni
defin türünü tartışmaya başlamıştır. Çalışma alanındaki ilgili gömüler, Neyshabur’daki Shahrak-e Firouzeh
ve Jajarm’daki Chalow yerleşim yerlerinden gelmektedir. Bölgedeki defin türü BMAC inanç ve ideolojisinin
yaygınlaştırılmasına bağlanabilir.

Anahtar Kelimeler


Bactria Margiana Arkeoloji Kompleksi Kültürü (BMAC); Kuzeydoğu İran; Anıt Mezar; Ritüeller

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaar.2018.os.01.008

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.