AMASRA ARKEOLOJİ MÜZESİ’NDEN YENİ YAZITLAR-I

Hüseyin Sami ÖZTÜRK, Bülent ÖZTÜRK

Özet


Amastris antik kentine ilişkin ilk epigrafik araştırmalar, buraya 19. yüzyılın son çeyreğinde ziyarette bulunan G. Perrot, J. H. Mordtmann, G. Hirschfeld, G. Doublet, E. Kalinka ve G. Mendel gibi biliminsanlarının yaptıkları yazıt kayıtlarını yayımlamalarıyla başlamıştır. Bundan sonrasında 1985 yılına kadar Th. Wiegand, A. Wilhelm, L. Robert, M. T. Yaman ve G. Jacopi’nin eserlerinde Amastris yazıtlarının yayımlandığını görüyoruz. Ch. Marek ilk olarak 1985’te Amasra Arkeoloji Müzesi’ndeki 41 yazıtı, Epigraphica Anatolica Dergisi’nde, müzenin ilk epigrafik corpus’u niteliğinde, hemen sonrasında ise 1993’te “Stadt, Ära und Territorium in Pontus-Bithynia und Nord-Galatia” isimli kitabının içinde “Katalog der Inschriften von Amastris” başlıklı bir bölümde Amastris kentinin 116 yazıttan oluşan ilk epigrafik corpus’unu yayımladı. Amastris yazıtlarına ilişkin bu çalışmaların yanı sıra, D. French, W. Ameling, W. Peek, E. Pfuhl & H. Möbius, R. Merkelbach & J. Stauber’in epigrafik kataloglarında kente ait bazı yazıtları yayımladıkları veya yeniden değerlendirdikleri görülür. Fakat son dönemlerde Amasra’dan ve çevre bölgeden Amasra Arkeoloji Müzesi’ne yeni yazıtlar kazandırılmış olup, bu süreç devam etmektedir.

Bithynia epigrafik çalışmaları kapsamında Amasra Arkeoloji Müzesi’ndeki yayımlanmış ve yeni Hellence ve Latince yazıtları bir corpus çatısı altında toplamak amacıyla bir proje başlatılmış; bu amaçla 2009 yılında Müze Müdürlüğü’nden alınan bir izinle Müze’deki yazıtlar kopyalanmış ve üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Envanter bilgilerinden öğrenildiği kadarıyla, tüm bu yazıtların Amasra, Bartın and Zonguldak civarından geldiği; Amastris, Tios/Tieion ve Herakleia Pontike antik kentlerine ve territorium’larına ait oldukları anlaşılmıştır. Müzede yapılan çalışmaların ilk sonucu niteliğindeki bu makalede ise daha önceden yayımlanmamış 7 Hellence yazıt tanıtılmaktadır.

Müze kayıtlarına göre bu yazıtlardan altısı Amastris territorium’undan, bir tanesi ise şüpheli olarak Tios/Teion antik kenti territorium’undan getirilmiştir. Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenen yazıtların isimleri ve çevirileri şu şekildedir:

1) Dothios ile Philopapos’un Adağı: Dothios ve Philopapos adak vesilesiyle (sundular); 2) Glykon (?) için Bir Adak: …207 yılı(nda); 3) İmparatorların Azatlısı Aurelius Khrysanthos’un Eşi için Yaptırdığı Mezar Steli: İmparatorların azatlısı Aurelius Khrysanthos anısı sonsuz, son derece tatlı ve eşsever zevcesi filancaya anısı vesilesiyle (bu mezarı) yaptırdı; 4) Adı Bilinmeyen Bir Kadın ile Aurelius Aleksandros’un Mezarları; A. [Şu kadar yıl] dü[zgün] bir yaşam sürmüş olan, [...]onnas’ın kızı, [...]ar’ın ise eşi olan filanca (burada yatıyor); B. ?5 yıl yaşayan, Ariston oğlu Aurelius Aleksandros (burada yatıyor). Sağlıcakla kalın!; 5) Khrysous, Eşi Zoe ile Oğulları Khrysippos’un Mezar Steli: 253 yılının Dystros ayının 12. gününde. 65 yıl yaşayan Demosthas oğlu Khrysous ve 40 yıl yaşayan eşi Zoe ve 29 yıl yaşamın ardından daha önce ölen oğulları Khrysippos (burada yatıyor). Bu steli onların kızı (olan) ben Khrysemene diktirdim. Sağlıcakla kalın!; 6) Adı Bilinmeyen Bir Kişinin Mezar Steli: 179 yılının Dios ayının ... gününde ...; 7) Fragman: Hayırlı olsun!


Anahtar Kelimeler


Karadeniz, Pontus, Bithynia, Bartın, Amastris, Amasra, Tios, Epigrafi, Yazıtlar, Şahıs Adları

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaar.2016.0011

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.